در برج هولدرلین شهر توبینگن، ادبیات به تجربهای تعاملی تبدیل میشود. در یکی از جالبترین بخشهای این موزه، یعنی «آزمایشگاه زبان»، بازدیدکنندگان میتوانند با واژهها، هجاها، ریتمها و وزنهای شعریِ فریدریش هولدرلین آزمایش کنند. روی یک صفحه مغناطیسی، واژههای برگرفته از اشعار او را میتوان جابهجا کرد، دوباره ترکیب نمود و از آنها سطرهای تازه ساخت. به این ترتیب، روند شکلگیری یک شعر بهصورت ملموس قابل مشاهده میشود.
چرا برج هولدرلین برای توبینگن اهمیت دارد؟
برج هولدرلین، نماد ادبی شهر توبینگن است. فریدریش هولدرلین نیمه دوم زندگی خود را در این خانه واقع در کنار رود نکار گذراند و از سال ۱۸۰۶ تا ۱۸۴۳ در آنجا زندگی کرد. اشعار دوره پایانی زندگی او نیز در همین مکان سروده شدند.
امروزه برج هولدرلین تنها یک مکان یادبود نیست، بلکه یک موزه مدرن ادبیات به شمار میرود. نمایشگاه دائمی این موزه، دوران تحصیل هولدرلین در مدرسه علوم دینی توبینگن (اشتيفت توبینگن)، دوستی او با فیلسوفان آینده یعنی گئورگ ویلهلم فریدریش هگل و فریدریش شلینگ، فعالیتش بهعنوان معلم خصوصی در نقاط مختلف اروپا و همچنین بیماری روانی او را روایت میکند. این نمایشگاه نهتنها زندگی هولدرلین را به تصویر میکشد، بلکه نشان میدهد آثار او تا امروز چگونه بر ادبیات، موسیقی و هنر تأثیر گذاشتهاند.
شاعری که دیر شناخته شد
فریدریش هولدرلین در سال ۱۷۷۰ متولد شد و در زمان حیات خود به اندازهای که بعدها شایسته آن شناخته شد، مورد تقدیر قرار نگرفت. امروزه او یکی از مهمترین شاعران آلمانیزبان و همچنین پرترجمهترین شاعر آلمانی به شمار میرود. هولدرلین تنها بهعنوان یک شخصیت تاریخی اهمیت ندارد، بلکه نویسندهای است که زبان آثارش همچنان مدرن به نظر میرسد و امکان تفسیرهای تازه را فراهم میکند.
مکانی که زبان را قابل تجربه میکند
آزمایشگاه زبان نشان میدهد که شعر فقط از محتوا تشکیل نشده، بلکه صدا نیز بخش مهمی از آن است. در اشعار هولدرلین، مکثها، تکیهها، ریتم و آهنگ سطرها نقش مهمی دارند. به همین دلیل، زبان در این موزه بهعنوان مادهای زنده ارائه میشود؛ میتوان آن را شنید، جابهجا کرد، به اجزای کوچکتر تقسیم نمود و دوباره از نو ساخت. نکته جالب این است که موزه، شاعر را بهعنوان چهرهای دور و دستنیافتنی از ادبیات کلاسیک معرفی نمیکند. برعکس، این نمایشگاه آثار او را برای افرادی که معمولاً شعر آلمانی نمیخوانند نیز قابلفهمتر میکند. در آزمایشگاه زبان، هدف تنها تماشای اشیای نمایشگاهی نیست، بلکه بازدیدکنندگان میتوانند فعالانه با آنها کار کنند: سطرهای شعری بسازند، به دنبال ریتم بگردند و آزمایش کنند که چگونه با تغییر جای واژهها، معنا نیز تغییر میکند.
ساعات بازدید و ورود
برج هولدرلین در شهر توبینگن، خیابان Bursagasse 6 و در کنار رود نکار قرار دارد. این موزه از پنجشنبه تا دوشنبه، از ساعت ۱۱ تا ۱۷ باز است. روزهای سهشنبه و چهارشنبه تعطیل است.
ورود به نمایشگاه دائمی رایگان است، اما بازدیدکنندگان باید هنگام ورود در گیشه ثبتنام کنند.
راهنمای رسانهای به چند زبان
برای بازدیدکنندگان، یک راهنمای رسانهای فراگیر برای نمایشگاه دائمی در نظر گرفته شده است. این راهنما شامل مطالبی به زبانهای آلمانی، انگلیسی و فرانسوی است و همچنین متنهایی به زبان ساده، ویدئوهایی به زبان اشاره آلمانی، فایلهای صوتی توصیفی و راهنماییهایی برای جهتیابی افراد نابینا و کمبینا را در بر میگیرد.
برای بازدیدکنندگان انگلیسیزبان نیز راهنمای صوتی و ترجمه تمام متنهای نمایشگاه در دسترس است. این راهنمای رسانهای را میتوان از گیشه موزه امانت گرفت یا روی تلفن همراه شخصی دانلود کرد.
وبسایت موزه:
https://hoelderlinturm.de
tun26052904