اشعه ماوراء بنفش (UV) نه دیدنی است و نه قابل لمس. با این حال، میتواند به پوست و چشمها آسیب برساند و در درازمدت خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهد. شاخص UV نشان میدهد کهمیزان اشعه UV موثر بر سلامت در یک مکان خاص چقدر است و چه زمانی نیاز به اقدامات محافظتی وجود دارد.
میزان اشعه UV حتی در هوای ابری
شاخص UV یک مقدار استاندارد بینالمللی برای اشعه UV موثر در آفتاب سوختگی است. هرچه این مقدار بالاتر باشد، پوست بدون محافظت سریعتر آسیب میبیند. شاخص UV ارتباط مستقیمی با دما ندارد. حتی در یک روز خنک یا کمی ابری نیز اشعه UV میتواند شدید باشد. مقدار اعلامشده معمولاً نشاندهنده بالاترین میزان پیشبینیشده اشعه UV در آن روز است. در آلمان، اشعه UV توسط یک شبکه اندازهگیری کشوری وابسته به اداره федерал ایمنی در برابر اشعه (Bundesamt für Strahlenschutz) ثبت میشود.
این مقادیر به چه معنا هستند؟
در شاخص UV بین ۱ تا ۲، میزان اشعه پایین است. معمولاً به اقدامات محافظتی خاصی نیاز نیست. از مقدار ۳ به بالا باید از پوست محافظت کرد. مقادیر ۳ تا ۵ متوسط، ۶ تا ۷ بالا و ۸ تا ۱۰ بسیار بالا محسوب میشوند. از شاخص UV ۱۱ به بالا، میزان اشعه بسیار شدید (فوقالعاده) طبقهبندی میشود. هرچه این عدد بالاتر باشد، دوری از نور مستقیم خورشید و کاهش زمان ماندن در فضای باز بدون محافظت، اهمیت بیشتری پیدا میکند. سرعت آسیب دیدن پوست به مواردی از جمله نوع پوست بستگیدارد. کودکان، افراد با پوست روشن و کسانی که زمان زیادی را در فضای باز میگذرانند باید بسیار مراقب باشند.
اشعه UV خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش میدهد
اشعه UV زیاد، آفتابسوختگی است. با این حال، آسیبها میتوانند حتی قبل از اینکه پوست به طور واضح قرمز شود ایجاد شوند. مواجهه مکرر با اشعه UV باعث پیری زودرس پوست میشود و در درازمدت خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش میدهد. اثرات این اشعه در طول زندگی جمع میشوند؛ به همین دلیل محافظت مداوم از همان دوران کودک بسیار مهم است. چشمها نیز میتوانند آسیب ببینند. اشعه UV بسیار شدید میتواند باعث التهابهای حاد شود و در درازمدت احتمال ابتلا به آب مروارید را افزایش دهد.
چگونه از خود محافظت کنیم؟
از شاخص UV ۳ به بالا، اداره فدرال ایمنی در برابر اشعه توصیه میکند که اقدامات محافظتی مناسب انجام شود. اشعهUV معمولاً بین اواخر صبح تا عصر در شدیدترین حالت خود قرار دارد. در این مدت باید تا حد امکان به سایه رفت و از ماندن طولانیمدت در زیر نور مستقیم خورشید خودداری کرد. لباس یک محافظ بسیار مطمئن است. لباسهای بافت متراکم، کلاهی که از صورت، گوشها و گردن محافظت کند و همچنین عینک آفتابی با محافظ UV توصیه میشود. قسمتهایی از پوست که با لباس پوشانده نمیشوند باید به مقدار کافی با کرم ضدآفتاب پوشانده شوند. کرم ضدآفتاب باید به طور مرتب تجدید شود،بهویژه پس از شنا یا تعریق شدید. با این حال، استفاده از کرم ضدآفتاب نباید شما را ترغیب کند که مدت بیشتری در آفتاب بمانید. نوزادان نباید به هیچ وجه در معرض نور مستقیم خورشید قرار گیرند. برای کودکان بزرگتر نیز سایه، لباس و کلاه مناسب، مهمتر از تنها استفاده از کرم ضدآفتاب است.
شاخص فعلی UV را کجا پیدا کنیم؟
شاخص فعلی UV را میتوان در وبسایتهای اداره فدرال ایمنی در برابر اشعه (BfS) و سازمان هواشناسی آلمان مشاهده کرد. اداره BfS مقادیر اندازهگیری شده را از شبکه سراسری اندازهگیری UV خود منتشر میکند. سازمان هواشناسی آلمان پیشبینیهای منطقهای ارائه میدهد و در صورت بالا بودن غیرعادی اشعه UV، هشدارهای UV صادر میکند. پیدا کردن این مقدار روی تلفن همراه نیز آسان است. بسیاری از برنامههای پیشفرض هواشناسی و سایر اپلیکیشنهای آبوهوا، شاخص UV را برای موقعیت مکانی فعلی نشان میدهند. یک گزینهی رسمی، اپلیکیشن WarnWetter متعلق به سازمان هواشناسی آلمان است. نگاه روزانه به شاخص UV به برنامهریزی بهتر فعالیتها در فضای باز کمک میکند. بهویژه در بهار و تابستان نباید تنها به احساس گرمای هوا یا تابش ظاهری خورشید اعتماد کرد.
اطلاعات بیشتر:
دفتر فدرال حفاظت در برابر اشعه – شاخص UV:
https://www.bfs.de/DE/themen/opt/uv/uv-index/uv-index_node.html
سرویس هواشناسی آلمان – شاخص خطر اشعه ماوراء بنفش:
https://www.dwd.de/DE/leistungen/gefahrenindizesuvi/gefahrenindexuvi.html
وزارت فدرال محیط زیست، حفاظت از آب و هوا، حفاظت از طبیعت و ایمنی هستهای- حفاظت در برابر اشعه ماوراء بنفش:
https://www.bundesumweltministerium.de/themen/strahlenschutz/nichtionisierende-strahlung/uv-schutz/ueberblick-uv-schutz
tun26071508